isfa.net web sitemize hoşgeldiniz, 20 Ekim 2017

Halluks rigidus (sert başparmak) nedir?

Halluks rigidus (sert başparmak) nedir?

Halluks rigidus (sert başparmak) nedir?
Halluks rigidus ayak başparmağının hareket kısıtlılığına verilen isimdir. Normalde ayak başparmak eklemi normal şartlarda yukarı ve aşağı gayet kolay hareket edecek biçimdedir. Halluks rigidus yani sert başparmak sorununda eklemin hareket ettiği yüzeylerde ortaya çıkan bir çıkıntı parmağın hareketini zorlar. Parmaktaki hareket kısıtlılığı gün geçtikçe ilerleyerek hastanın ayağını kullanmasını engelleyecek duruma gelir.Halluks rigidus sorunu olan kişilerde ayağın doğru kullanılamamasına bağlı olarak diz ve bel ağrıları ortaya çıkabilir. Sert başparmak sorunu özellikle kadınların kadın ayakkabılarını giymelerini zorlaştırır. Halluks rigidusta erken evrelerde ağrı ön plan dayken, ilerki evrelerde ağrıya eşlik eden ayakkabı kullanımı sorunları ve hastanın ayak başparmağın hiç hareket ettirememesi gibi sorunlar ortaya çıkacaktır.
Halluks rigidus belirtileri nelerdir?
Halluks rigidus ayak başparmağı ekleminde ortaya çıkan sorun nedeniyle paşparmağın hareket ettirilemeyişine verilen isimdir.Halluks rigidus, sorunun evrelerine göre değişik belirtiler verir. Erken evrelerde ilk belirti hastanın ayakta durduğunda, özellikle ucu sivri ve topuklu ayakkabı giymişse, hissedilen ağrıdır.Halluks rigidusun ileri evrelerinde ağrıya, parmağın etrafında oluşan ödem, şişlik hissi ve ayakkabılarla ortaya çıkan kızarlık eşlik eder.Halluks rigidus ya da sert başparmak sorunu ilerledikçe aslında bu hastalıkta etken olan parmağın üzerinde geliyen çıkıntı dışarıdan da belirgin hale gelmeye başlar. Bu çıkıntıya dokunmaya da hassastır ve üzerine dokunulduğunda kişinin ağrı hissetmesine neden olur. Hastalığın son evrelerinde çıkıntının iyice büyümesi ile yürüme zorluğu ve yürüme bozuklukları, ayakkabı giyememe ve yürüme bozukluklarına bağlı diz ve bel ağrıları ortaya çıkar.
Halluks rigidus tedavisi nasıl yapılır?
Halluks rigidus ya da sert başparmak sorunu ayak başparmağı ekleminde oluşan deformasyon nedeniyle ortaya çıkan haeket bozukluğudur.Halluks rigidusta tedavi iki aşamalı olarak yapılır. Rahatsızlık hangi seviyede olursa olsun tedavinin ilk aşamasında ameliyat dışı yöntemler uygulanır. Bunlardan ilki hastalarda kişiye özel tabanlık kullanılmasıdır. Kişiye özel tabanlıkların hazırlanması tedavinin giriş aşamasıdır. Bunun yanında uygun ayakkabı kullanımı, kişilerin önü geniş, yumuşak ve topuğu desteklenmiş ayakkabılar ile özel tabanları kullanması şikaletlerin azalmasına ciddi seviyede katkıda bulunur.Tabanlık ve uygun ayakkabı kullanımının yeterli olmadığı durumlarda soruna neden olan parmak eklemine yapılan enjeksiyonlarla ağrının azaltılması yoluna gidilir. Bu enjeksiyonlarda kortizon gibi ilaçlar kullanılabildiği gibi hyalüronik asit gibi maddeler de kullanılabilir. Bu iki ilacın kullanımı hastada ağrıyı geçici olarak azaltır ve hasta özel tabanlık ve ayakkabası ile daha rahat yürüyebilir.Sayılan uygulamaların yetersiz kalması durumunda hastalarda çeşitli halluks rigidusun cerrahi yöntemlerle tedavisi denenir. Erken evrelerdeki rahatsızlıklarda cerrahi teknikle kemiğin üzerindeki çıkıntı alınır ve eklem aralığı temizlenir. Daha ilerlemiş evrelerde başparparmak protezleri uygulanır. En ileri aşamada ise cerrahi yöntemle paşparmak ekleminin dondurulması uygulaması yapılır. Hangi cerrahi yöntemin uygulanacağına hastanın yaşı, kilosu, sportif beklentisi gibi kriterler göz önünde bulundurulur.
Halluks rigidus kimlerde görülür?
Halluks rigidus her iki cinste de görülmesine rağmen kadınlarda daha sık yaşanan bir sorundur. Özellikle 40-60 yaş arası kadınlarda yaygın olarak görülebilir. BU gruptaki kadınlarda sık halluks rigidus görülmesinin çeşitli nedenleri vardır.Halluks rigidusun en önemli nedenlerinden biri kötü, kalitesiz, ayak anatomisine uygun olmayan sağlıksız ayakkabılar kullanılmasıdır. Sivri burunlu ve topuklu ayakkabılar halluks rigidusa neden olabileceği gibi fazla düz tabanlı babet tarzı ayakkabılar da rahatsızlığın nedenlerinden biridir.Yanlış ayakkabı kullanımının yanı sıra eklemlere zarar veren romatizmal rahatsızlar, ayak başparmağı eklemine alınan darbe ya da travmalar da halluks rigidusa neden olabilir. Özellikle erkeklerde, gut hastalığı olarak bilinen vücutta ürik asit seviyesinin artmasına bağlı ortaya çıkan tablolarda da halluks rigidus problemi sık görülür.Bazı sporlarla uğraşan kişilerde de sert başparmak sorunu sıkça görülür. Koşma, bale, dans ve zıplamalı sporlarda ortaya çıkma ihtimali yüksektir. Halluks rigidus 70 yaşın üzerindeki kişilerde de sık görülür. El paşparmağında hareket zorluğu olan kişilerde de halluks rigidus ortaya çıkması çok büyük bir olasılıktır.
Halluks rigidus ameliyatı nasıl yapılır?
Halluks rigidusun ameliyatla tedavisinde hastaların bilmesi gereken 3 önemli nokta vardır. Ameliyat genel anestesi yapılır ve kişinin hastanede bir gece yatması gerekir. Hastaya bir protez uygulaması ya da eklem temizliği yapılmışsa ameliyattan sonraki 5 ve 7. günlerde hemen fizik tedavi ve rehabilitasyon sürecine başlanır. Eğer ameliyat dondurma yöntemi ile yapılmışsa hastanın 3 hafta evde dinlenmesi önerilir. Bu nedenlerle hastanın hekimi ile konuşması gereken ilk konu ne tür bir ameliyat geçirecekleridir.İkinci önemli nokta ise hastanın ayakkabı giyme beklentilerinin gerçekleşmesi süresidir. Burada ameliyat kadar, hastanın ameliyat öncesi durumunun ne olduğu, herhangi bir şişlik olup olmadığı gibi konular gündeme gelir. Halluks rigidus ameliyatı geçirmiş kişilerin bilmesi gereken en önemli nokta yaklaşık 3 ay boyunca kendi istedikleri ayakkabıları giyemeyecekleridir. Ameliyat sonrasında ilk 3 hafta mutlaka ameliyat sonrası ayakkabı denilen özel bir ayakkabı giyilmesi gerekir. Ardından da genellikle 3 aylık bir dönem boyunca spor ayakkabı giyilmesi gerekir. Bundan sonra ayağın durumuna göre dolgu topuk, platform ayakkabı kullanımına izin verilir.Üçüncü önemli nokta da yapılan ameliyatın sonucu ile ilgilidir. Eğer bir dondurma ameliyatı yapıldıysa bu zaten son evre bir ameliyattır. Bu ameliyat yapıldıktan sonra hastanın ayak başparmağı bir daha hareket etmeyecektir. Protez takılmış ya da eklem temizliği yapılmış hastaların yüzde 70 ya da 80’inde 10 yılın sonunda ikinci bir ameliyat gerekebilir.Hastanın tedaviye ve tedavi şekline tüm bunlara göre karar vermesi gerekir.
Halluks rigidus ameliyatı sonrası iyileşme süreci nasıldır?
Halluks rigidus ameliyatı sonrası iyileşme süreci ikiye ayrılabilir. Kaynatma ya da dondurma ameliyatı yapılan hastalara ameliyattan sonraki 3 hafta boyunca istirahat önerilir. Üç haftalık dinlenme sürecinin ardından hasta kısmi olarak ayağına yük vererek 9 hafta içinde iyileşebilir. İyileşme sürecinin 9 haftası boyunca kişi ameliyat sonrası ayakkabası denilen özel bir ayakkabı giymesi gerekir.Protez ya da temizleme ameliyatlarında ise hastanın ameliyattan 5 ya da 7 gün sonra fizik tedavi ve rehabilitasyon sürecine başlaması gerekir.Ameliyat sonrası rehabilitasyon ya da dinlenme çok önemlidir. Bu nedenle hasta yaşantısını buna göre planlamalı, hasta tedavi şekline bunlara göre karar vermelidir.

Etiketler:

Yorumlar

  1. nihal says:

    halluks rigudus ameliyatı oldu olalı yedi ay oldu protez takıldı ama parmagımda diğer parmaklara doğru eyim var protez kaymış dediler kapsül koyacaklarmış ne demek olduğunu anlamadım ameliyattan sonra 6 hafta üzerine hiç basmamıştim nasıl kaydı anlamadım tekrar aynı süreci yaşarmıyım

Yorum Yaz